De bodem van de Hegewarren bestaat uit veen, waarbij in het westelijke en zuidelijke deel een dunne kleilaag ligt op dit veen. Door te ontwateren ligt de bodem voor een deel droog, en kan het veen oxideren. Hierdoor ontstaat bodemdaling. Doel van de gebiedsontwikkeling is deze doorgaande bodemdaling tegen te gaan.

Hydroloog Steven Menkveld van Royal HaskoningDHV legt uit hoe dit kan: “Het proces van bodemdaling kan worden vertraagd door de grondwaterstand dichter bij maaiveld te brengen. Wanneer het water jaarrond aan maaiveld staat, of delen onder water worden gezet, wordt dit proces gestopt.” Het verhogen van de grondwaterstanden is vanwege het tegengaan van veenoxidatie (met vermindering van CO2-uitstoot en bodemdaling als gevolg) meegegeven als randvoorwaarde in het ontwerpproces.

In alle ontwerpvarianten gaan de waterpeilen omhoog. De mate waarin ze omhoog gaan, verschilt per variant. Steven heeft voor de verschillende ontwerpvarianten de mate waarin ze bodemdaling zullen tegengaan beoordeeld. De varianten Polderaquarel (1) en Zicht op Twee Landschappen (2) hebben een gunstig effect op de bodemdaling, maar zullen de bodemdaling niet stoppen. Ontwerpvariant Hoogwaterpolder 2.0 (2) scoort wat beter, hier wordt de bodemdaling meer vertraagd vanwege hogere peilen. De varianten van Open en Natuurlijk (4) bevatten het meeste open water; deze bieden de meest duurzame toekomst wat betreft bodemdaling, omdat hier de bodemdaling vrijwel stopgezet kan worden.