Landschapshistoricus Jeroen Wiersma maakte ter voorbereiding op het co-creatieproces een landschapsbiografie van de Hegewarren, Sytebuorren en De Burd. Hij vertelde er eerder over in dit bericht. Nu vroegen we hem te reflecteren op de conceptresultaten. Hoe kijkt hij naar het werk van het co-creatieteam vanuit het perspectief van cultuurhistorie en landschap?

Polderaquarel
Jeroen reageert op de verschillende alternatieven. Over het alternatief Polderaquarel zegt hij: “Mijn eerste gedachte en gevoel bij variant één: Hier word ik als landschapshistoricus en pleitbezorger voor het herstellen van oud boerengrasland erg blij van! Dit biedt een uitstekende kans om te experimenteren met het herstellen van een historische biotoop. Laat ruimte voor twee extensieve melkveebedrijven en maak hen de terreinbeheerders. Dit ontwerp zou een voorbeeld kunnen worden voor andere delen van Friesland die zich lenen voor en roepen om herstel van de historische biotoop. Zeker nu alles op alles zal moeten worden gezet om de weidevogels hier te houden.”

Hoogwaterpolder 2.0
“Dit alternatief doet weinig recht aan de identiteit van het gebied. Tegelijkertijd moet je soms ook lef tonen: we kunnen niet meer terug naar de situatie van vroeger. Wanneer deze variant uitgevoerd gaat worden, houd dan de oude opstrekkende verkaveling in ere; dat is dan een herinnering aan de historie van het gebied. Ook zou je de natte teelten af kunnen wisselen met percelen kruidenrijk weiland, bij voorkeur die percelen waarin nog húskopkes aanwezig zijn. Op die manier krijg je een fraaie mozaïek refererend aan zowel de historie als aan de toekomst van de landbouw.”

Zicht op Twee Landschappen
“Dit alternatief doet mij wat te geknutseld aan, zonder veel gevoel voor de oorspronkelijke landschappelijke waarden. Je offert in deze variant een groot deel cultuurhistorie op, zoals de opstrekkende middeleeuwse verkaveling en het cluster húskopkes in het noordoostelijke deel van de Hegewarrren. Het natuurlijke open grasland aan de zuidzijde lijkt mij qua hectares te klein om een robuust, kansrijk gebied te worden voor een gezonde weidevogelpopulatie. Opknippen van het gebied lijkt mij geen goed idee.”

Open en Natuurlijk
“Dit alternatief vraagt een flinke ingreep in het landschap. Het verwijderen van de polderdijken spreekt mij wel aan; je gaat dan terug naar de landschappelijke situatie van rond 1930. Alleen om er vervolgens ook nog een heel stuk van weg te graven, inclusief de oude nederzettingsstructuur met het cluster húskopkes vind ik jammer. Ook doe je in dit ontwerp geen recht aan de middeleeuwse hooiweg. Het thema hooi en hooiland, het feit dat dit ooit één van de meest uitgestrekte gemeenschappelijk gebruikte blauwgraslanden van Friesland was, mis ik in deze varianten. Dit thema is eigenlijk alleen goed te integreren in de eerste variant, Polderaquarel.”